EP012 อายุและฮอร์โมนมีผลอย่างไรต่อมะเร็งเต้านม

EP012 อายุและฮอร์โมนมีผลอย่างไรต่อมะเร็งเต้านม

อายุและฮอร์โมนเป็นสองปัจจัยสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพเต้านมของผู้หญิง เพราะฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนมีบทบาทในการกระตุ้นการเจริญเติบโตของเนื้อเยื่อเต้านม และเมื่อผู้หญิงมีอายุมากขึ้น ระดับฮอร์โมนเหล่านี้จะเปลี่ยนแปลงไปตามธรรมชาติ ส่งผลให้โครงสร้างเต้านมและความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งเต้านมเปลี่ยนไปด้วย ผู้หญิงส่วนใหญ่ที่เป็นมะเร็งเต้านมมักอยู่ในช่วงอายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป โดยพบว่ากว่า 80% ของผู้ป่วยอยู่ในกลุ่มอายุหลังหมดประจำเดือน ซึ่งเป็นช่วงที่ร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนอย่างชัดเจน

ในช่วงวัยเจริญพันธุ์ ฮอร์โมนเอสโตรเจนจะกระตุ้นการแบ่งตัวของเซลล์เต้านมตามรอบเดือน แต่หากร่างกายสัมผัสกับฮอร์โมนนี้เป็นเวลานานเกินไป เช่น ในผู้หญิงที่เริ่มมีประจำเดือนเร็ว (ก่อนอายุ 12 ปี) หรือหมดประจำเดือนช้า (หลังอายุ 55 ปี) ก็จะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งเต้านมได้มากขึ้น นอกจากนี้ ผู้หญิงที่ไม่เคยตั้งครรภ์ หรือใช้ฮอร์โมนทดแทนระยะยาวหลังหมดประจำเดือนก็มีแนวโน้มเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไปเช่นกัน เพราะฮอร์โมนเอสโตรเจนมีผลกระตุ้นการเติบโตของเซลล์ในเต้านม ซึ่งอาจกลายเป็นเซลล์ผิดปกติได้ในระยะยาว

ตามแนวทาง NCCN Breast Cancer Risk Reduction 2025 แนะนำให้ผู้หญิงทุกคน โดยเฉพาะอายุ 40 ปีขึ้นไป เข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมอย่างสม่ำเสมอด้วยแมมโมแกรมปีละ 1 ครั้ง และสำหรับผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงจากฮอร์โมนหรือพันธุกรรม ควรพิจารณาเสริมการตรวจ MRI เพื่อให้สามารถตรวจพบโรคในระยะเริ่มต้น นอกจากนี้ แนวทางยังย้ำถึงความสำคัญของการลดความเสี่ยงด้วยวิธีธรรมชาติ เช่น การออกกำลังกายสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำหนัก และลดการดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งช่วยลดระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนส่วนเกินได้จริง

แม้อายุและฮอร์โมนจะเป็นสิ่งที่เราไม่สามารถควบคุมได้ แต่การรู้เท่าทันและตรวจสุขภาพเต้านมอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้พบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น หากตรวจเจอเร็ว มะเร็งเต้านมสามารถรักษาให้หายได้แน่นอน

ด้วยรักและห่วงใย
นพ.โภคิน เพ็ชร์หอม